किष्किन्धाकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः ॥४-४१॥

From Jatland Wiki

श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे किष्किन्धाकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः ॥४-४१॥

ततः प्रस्थाप्य सुग्रीवः तन् महत् वानरम् बलम् ।
दक्षिणाम् प्रेषयामास वानरान् अभिलक्षितान् ॥४-४१-१॥

नीलम् अग्नि सुतम् चैव हनूमन्तम् च वानरम् ।
पितामह सुतम् चैव जांबवंतम् महोजसम् ॥४-४१-२॥
सुहोत्रम् च शरारिम् च शरगुल्मम् तथा एव च ।
गजम् गवाक्षम् गवयम् सुषेणम् वृषभम् तथा ॥४-४१-३॥
मैन्दम् च द्विविदम् चैव सुषेणम् गन्धमादनम् ।
उल्कामुखम् अनंगम् च हुतशन सुतौ उभौ ॥४-४१-४॥
अंगद प्रमुखान् वीरान् वीरः कपि गण ईश्वरः ।
वेग विक्रम संपन्नान् संदिदेश विशेषवित् ॥४-४१-५॥

तेषाम् अग्रेसरम् चैव बृहद् बलम् अथ अंगदम् ।
विधाय हरि वीराणाम् आदिशद् दक्षिणाम् दिशम् ॥४-४१-६॥

ये केचन समुद्देशाः तस्याम् दिशि सुदुर्गमाः ।
कपीइशः कपि मुख्यानाम् स तेषाम् समुदाहरत् ॥४-४१-७॥

सहस्र शिरसम् विंध्यम् नाना द्रुम लता आयुतम् ।
नर्मदाम् च नदीम् रम्याम् महोरग निषेविताम् ॥४-४१-८॥
ततो गोदावरीम् रम्याम् कृष्णावेणीम् महानदीम् ।
वरदाम् च महाभागाम् महोरग निषेविताम् ।
मेखलान् उत्कलाम् चैव दशार्ण नगराणि अपि ॥४-४१-९॥
अब्रवंतीम् अवंतीम् च सर्वम् एव अनुपश्यत ।
विदर्भान् ऋष्टिकान् चैव रम्यान् माहिषकान् अपि ॥४-४१-१०॥

तथा वन्गान् कलिन्गाम् च कौशिकान् च समंततः ।
अन्वीक्ष्य दण्डक अरण्यम् स पर्वत नदी गुहम् ॥४-४१-११॥
नदीम् गोदावरीम् चैव सर्वम् एव अनुपश्यत ।
तथैव आन्ध्रान् च पुण्ड्रान् च चोलान् पाण्ड्यान् केरलान् ॥४-४१-१२॥

अयोमुखः च गंतव्यः पर्वतो धातु मण्डितः ।
विचित्र शिखरः श्रीमान् चित्र पुष्पित काननः ॥४-४१-१३॥
सुचंदन वनोद्देशो मार्गितव्यो महागिरिः ।

ततः ताम् आपगाम् दिव्याम् प्रसन्न सलिलाशयान् ॥४-४१-१४॥
तत्र द्रक्ष्यथ कावेरीम् विहृताम् अप्सरो गणैः ।

तस्य आसीनम् नगस्य अग्रे मलयस्य महोजसम् ॥४-४१-१५॥
द्रक्ष्यथ आदित्य संकाशम् अगस्त्यम् ऋषि सत्तमम् ।

ततः तेन अभ्यनुज्ञाताः प्रसन्नेन महात्मना ॥४-४१-१६॥
ताम्रपर्णीम् ग्राह जुष्टाम् तरिष्यथ महानदीम् ।

सा चन्दन वनैः चित्रैः प्रच्छन्ना द्वीप वारिणी ॥४-४१-१७॥
कान्ता इव युवती कान्तम् समुद्रम् अवगाहते ।

ततो हेममयम् दिव्यम् मुक्ता मणि विभूषितम् ॥४-४१-१८॥
युक्तम् कवाटम् पाण्ड्यानाम् गता द्रक्ष्यथ वानराः ।

ततः समुद्रम् आसाद्य संप्रधार्य अर्थ निश्चयम् ॥४-४१-१९॥
अगस्त्येन अन्तरे तत्र सागरे विनिवेशितः ।
चित्र सानु नगः श्रीमान् महेन्द्रः पर्वतोत्तमः ॥४-४१-२०॥
जात रूपमयः श्रीमान् अवगाढो महार्णवम् ।

नाना विधैः नगैः फुल्लैः लताभिः च उपशोभितम् ॥४-४१-२१॥
देव ऋषि यक्ष प्रवरैः अप्सरोभिः च सेवितम् ।
सिद्ध चारण संघैः च प्रकीर्णम् सुमनोहरम् ॥४-४१-२२॥
तम् उपैति सहस्राक्षः सदा पर्वसु पर्वसु ।

द्वीपः तस्य अपरे पारे शत योजन विसृतः ॥४-४१-२३॥
अगम्यो मानुषैः दीप्तः तम् मार्गध्वम् समंततः ।

तत्र सर्व आत्मना सीता मार्गितव्या विशेषतः ॥४-४१-२४॥
स हि देशः तु वध्यस्य रावणस्य दुरात्मनः ।
राक्षस अधिपतेः वासः सहस्राक्ष समद्युतेः ॥४-४१-२५॥

दक्षिणस्य समुद्रस्य मध्ये तस्य तु राक्षसी ।
अंगारक इति विख्याता चायाम् आक्षिप्य भोजिनी ॥४-४१-२६॥

एवम् निःसंशयान् कृत्वा संशयान् नष्ट संशयाः ।
मृगयध्वम् नरेन्द्रस्य पत्नीम् अमित ओजसः ॥४-४१-२७॥

तम् अतिक्रम्य लक्ष्मीवान् समुद्रे शत योजने ।
गिरिः पुष्पितको नाम सिद्ध चारण सेवितः ॥४-४१-२८॥

चन्द्र सूर्य अंशु संकाशः सागर अंबु समाश्रयः ।
भ्राजते विपुलैः शृन्गैः अम्बरम् विलिखन् इव ॥४-४१-२९॥

तस्य एकम् कांचनम् शृंगम् सेवते यम् दिवाकरः ।
श्वेतम् राजतम् एकम् च सेवते यम् निशाकरः ।
न तम् कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः ॥४-४१-३०॥

प्रणम्य शिरसा शैलम् तम् विमार्गथ वानराः ।
तम् अतिक्रम्य दुर्धर्षम् सूर्यवान् नाम पर्वतः ॥४-४१-३१॥
अध्वना दुर्विगाहेन योजनानि चतुर्दश ।

ततः तम् अपि अतिक्रम्य वैद्युतो नाम पर्वतः ॥४-४१-३२॥
सर्व काम फलैः वृक्षैः सर्व काल मनोहरैः ।

तत्र भुक्त्वा वर अर्हाणि मूलानि च फलानि च ॥४-४१-३३॥
मधूनि पीत्वा जुष्टानि परम् गच्छत वानराः ।

तत्र नेत्र मनः कांतः कुंजरो नाम पर्वतः ॥४-४१-३४॥
अगस्त्य भवनम् यत्र निर्मितम् विश्वकर्मणा ।

तत्र योजन विस्तारम् उच्छ्रितम् दश योजनम् ॥४-४१-३५॥
शरणम् कांचनम् दिव्यम् नाना रत्न विभूषितम् ।

तत्र भोगवती नाम सर्पाणाम् आलयः पुरी ॥४-४१-३६॥
विशाल रथ्या दुर्धर्षा सर्वतः परिरक्षिता ।
रक्षिता पन्नगैः घोरैः तीष्क्ण दम्ष्ट्रैः महा विषैः ॥४-४१-३७॥
सर्प राजो महाघोरो यस्याम् वसति वासुकिः ।

निर्याय मार्गितव्या च सा च भोगवती पुरी ॥४-४१-३८॥
तत्र च अंतरोद्देशा ये केचन समावृताः ।

तम् च देशम् अतिक्रम्य महान् ऋषभ संस्थितिः ॥४-४१-३९॥
सर्व रत्नमयः श्रीमान् ऋषभो नाम पर्वतः ।

गोशीर्षकम् पद्मकम् च हरिश्यामम् च चन्दनम् ॥४-४१-४०॥
दिव्यम् उत्पद्यते यत्र तत् चैव अग्नि सम प्रभम् ।

न तु तत् चन्दनम् दृष्ट्वा स्प्रष्टव्यम् च कदाचन ॥४-४१-४१॥
रोहिता नाम गंधर्वा घोरम् रक्षन्ति तद् वनम् ।

तत्र गंधर्व पतयः पंच सूर्य सम प्रभाः ॥४-४१-४२॥
शैलूषो ग्रामणीः शिक्षः शुको बभ्रुः तथैव च ।
रवि सोम अग्नि वपुषा निवासः पुण्य कर्मणाम् ॥४-४१-४३॥

अन्ते पृथिव्या दुर्धर्षाः ततः स्वर्ग जितः स्थिताः ।
ततः परम् न वः सेव्यः पितृ लोकः सुदारुणः ॥४-४१-४४॥

राजधानी यमस्य एषा कष्टेन तमसा आवृता ।
एतावत् एव युष्माभिः वीरा वानर पुंगवाः ।
शक्यम् विचेतुम् गन्तुम् वा न अतो गतिमताम् गतिः ॥४-४१-४५॥

सर्वम् एतत् समालोक्य यत् च अन्यत् अपि दृश्यते ।
गतिम् विदित्वा वैदेह्याः संनिवर्तितम् अर्हथ ॥४-४१-४६॥

यः च मासान् निवृत्तो अग्रे दृष्टा सीत इति वक्ष्यति ।
मत् तुल्य विभवो भोगैः सुखम् स विहरिष्यति ॥४-४१-४७॥

ततः प्रियतरो न अस्ति मम प्राणात् विशेषतः ।
कृत अपराधो बहुशो मम बन्धुः भविष्यति ॥४-४१-४८॥

अमित बल पराक्रमा भवन्तो
विपुल गुणेषु कुलेषु च प्रसूताः ।
मनुज पति सुताम् यथा लभध्वम्
तत् अधिगुणम् पुरुषार्थम् आरभध्वम् ॥४-४१-४९॥

इति वाल्मीकि रामायणे आदि काव्ये किष्किन्धाकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः ॥४-४१॥

Sarg 41 in English

Sarg 41 - Directions to Southward Search Party Then Sugriva prepared another group under the leadership of Angad, in which several important Vanar were included - Neel, Wind's son Hanuman, Pitaamah's son Jaambvaan, Suhotra, Sharaarit, Shargulm, Gaj, Gavaaksh, Gavaya, Sushen, Vrishabh, Mayand, Dwivid, Gandhmaadan, Ulkaamukh and Anang (two sons of ritual-fire), Sugreev had selected this group before. When they were about to go, Sugreev told them about the impassable countries and difficult path and said - "Search on Vindhyaachal Parvat, to Narmadaa River which flows southerly to the range, then to Godaavaree, Krishnvenee, Mahaanadee, and Varadaa. Then go to the territories of Mekhalaa, Utkal, and the cities of Dashaarn. (see Southern Areas here).

Also follow Abravantee and Avanti (present-day Ujjain in Madhya Pradesh) kingdoms and Vidarbh and Maheeshak kingdoms. Banga (present-day Bengal), Kalinga and Kaushika territories (in Orissa) and Dandaka Van. Search in Andhra, Chola (present-day Taamilnaadu), Pundra (between Andhra and Chola), Paandya (Kanyaakumaaree district), and Keral Pradesh Gokarn to Kanyaakumaaree - its historical name Cheraa Raajya and in Ashok's time it was called Keral Putra).

Then you will come to Ayomukh Parvat and sandal Van of Malay Parvat. (This mountain is called Agastyamalai in Western Ghaat from which River Taamraparnee emerges.). Check near Kaaveree River also where Apsaraa come and dance. You will see Agastya Muni's Aashram there.

Cross Taamraparnee River with the permission of Muni and cross it carefully because there live many crocodiles in it. The water is overlapped with sandalwood trees and islands. (see Taamraparnee River) Then you come to the castle door of Paandyan kingdom, continue your search there too. Then you proceed and you will arrive at the sea shore, then you think of crossing the sea according to your individual capacities of crossing the sea.

In the middle of your way, you will find Mahendra Parvat which was established by Agastya Muni. (see Mountains in Kanyaakumaaree) It is all made of gold and is stood amidst waters. Devtaa, Rishi, Apsaraa, Siddh, Chaaran adore it and Indra comes here on every Amaavasyaa (new moon day) and beautify it.

After crossing the sea, you will see an island of 100 Yojan breadth. No human being lives on it. Here you search for Seetaa properly, because this is Raavan's Desh and there he lives. (see "Why Did Sugreev Lie about Raavan?" here). In the midst of southward ocean there lives a Raakshasee named Angaarak who catches living beings through their shadow [fallen in the water], so be careful about her. From that point 100 Yojan onward up to in the sea is Pushpitak Parvat. It has very high peaks. Cruel, unfaithful and atheists cannot sea its peaks. Greet this Parvat and search it too.

Further 14 Yojan you will find Sooryavaan Parvat, then you will see Vaidyut Parvat. This is full of blooming and fruit trees. You may eat thesew fruits and tubers and drink honey here and then go further.

Next you will see Kunjar Parvat. Here Vishwakarmaa built a place for Agastya Muni. This place is one Yojan wide and 10 Yojan high. Here there is Bhogvatee Nagaree where snakes live, that is why it is impossible for human beings to go there. Here lives the king of snakes - Vasuki Naga. Many terrific snakes guard him. This place is studded in numerous gem stones. Go in this place very carefully and search for Seetaa.

Next you will find Rishabh Parvat where all kinds of gems are found. Here divine sandal also grows which glows like fire, but you don't touch it with your hand in any case. Rohitaa named Gandharva species has been appointed to guard this sandal Van. Five pious Gandharva live there. Their bodies are like Soorya and Chandramaa's shine. Their names are Shailooshaa, Graamanee, Shiksh, Shuk and Babhru. After this there is no way to go because after this Prithvi ends and beyond that only Devtaa live. That is called Pitra Lok and is the capital of Yam Raaj. It is all dark, therefore you search for Seetaa only up to that place. And as soon as you find out about Seetaa, come back. Whoever will tell us "seen Seetaa" first he will enjoy this kingdom like me even if he has committed severe crimes still he will be my dear friend." And this group started on its journey.

External links

• http://www.geocities.com/bhagvatjee/vraamaayan/kathaa/4vkish/20sarg40.htm

Back to < Ramayana < Kishkindha Kanda