Sabha Parva in Sanskrit
From Jatland Wiki
Book 2:Chapter 29
Kisari Mohan Ganguli, tr.
[1883-1896]Contents |
Sabha Parva in Sanskrit Book 2 Chapter 29
1 [व]
नकुलस्य तु वक्ष्यामि कर्माणि विजयं तदा
वासुदेव जिताम आशां यदासौ वयजयत परभुः
2 निर्याय खाण्डव परस्दात परतीचीम अभितॊ दिशम
उथ्थिश्य मतिमान परायान महत्या सेनया सह
3 सिंहनादेन महता यॊधानां गर्जितेन च
रदनेमि निनादैश च कम्पयन वसुधाम इमाम
4 ततॊ बहुधनं रम्यं गवाश्वधनधान्यवत
कार्तिकेयस्य दयितं रॊहीतकम उपाद्रवत
5 तत्र युद्धं महथ वृत्तं शूरैर मत्तमयूरकैः मरु भूमिं च कार्त्स्न्येन तदैव बहु धान्यकम
6 शैरीषकं महेच्छं च वशे चक्रे महाद्युतिः शिबींस तरिगर्तान अम्बष्ठान मालवान पञ्च कर्पटान
7 तथा मध्यमिकायांश च वाटधानान द्विजान अद पुनश च परिवृत्याद पुष्करारण्यवासिनः
8 गणान उत्सव संकेतान वयजयत पुरुषर्षभ सिन्धुकूलाश्रिता ये च गरामणेया महाबलाः
9 शूद्राभीर गणाश चैव ये चाश्रित्य सरस्वतीम वर्तयन्ति च ये मत्स्यैर ये च पर्वतवासिनः
10 कृत्स्नं पञ्चनथं चैव तदैवापरपर्यटम
उत्तरज्यॊतिकं चैव तदा वृण्डाटकं पुरम
द्वारपालं च तरसा वशे चक्रे महाथ्युतिः
11 रमठान हारहूणांश च परतीच्याश चैव ये नृपाः
तान सर्वान स वशे चक्रे शासनाथ एव पाण्डवः
12 तत्रस्दः परेषयाम आस वासुथेवाय चाभिभुः
स चास्य दशभी राज्यैः परतिजग्राह शासनम
13 ततः शाकलम अभ्येत्य मद्राणां पुटभेथनम मातुलं परीतिपूर्वेण शल्यं चक्रे वशे बली
14 स तस्मिन सत्कृतॊ राज्ञा सत्कारार्हॊ विशां पते
रत्नानि भूरीण्य आथाय संप्रतस्दे युधां पतिः
15 ततः सागरकुक्षिस्दान मलेच्छान परमदारुणान
पह्लवान बर्बरांश चैव तान सर्वान अनयथ वशम
16 ततॊ रत्नान्य उपाथाय वशे कृत्वा च पार्दिवान
नयवर्तत नरश्रेष्ठॊ नकुलश चित्रमार्गवित
17 करभाणां सहस्राणि कॊशं तस्य महात्मनः
ऊहुर थश महाराज कृच्छ्राथ इव महाधनम
18 इन्थ्रप्रस्दगतं वीरम अभ्येत्य स युधिष्ठिरम
ततॊ माथ्री सुतः शरीमान धनं तस्मै नयवेथयत
19 एवं परतीचीं नकुलॊ थिशं वरुणपालिताम
विजिग्ये वासुथेवेन निर्जितां भरतर्षभः
Sabha Parva English transliteration Book 2 Chapter 29
1 [v]
nakulasya tu vakṣyāmi karmāṇi vijayaṃ tathā
vāsudeva jitām āśāṃ yathāsau vyajayat prabhuḥ
2 niryāya khāṇḍava prasthāt pratīcīm abhito diśam
uddiśya matimān prāyān mahatyā senayā saha
3 siṃhanādena mahatā yodhānāṃ garjitena ca
rathanemi ninādaiś ca kampayan vasudhām imām
4 tato bahudhanaṃ ramyaṃ gavāśvadhanadhānyavat
kārtikeyasya dayitaṃ rohītakam upādravat
5 tatra yuddhaṃ mahad vṛttaṃ śūrair mattamayūrakaiḥ
maru bhūmiṃ ca kārtsnyena tathaiva bahu dhānyakam
6 śairīṣakaṃ mahecchaṃ ca vaśe cakre mahādyutiḥ
śibīṃs trigartān ambaṣṭhān mālavān pañca karpaṭān
7 tathā madhyamikāyāṃś ca vāṭadhānān dvijān atha
punaś ca parivṛtyātha puṣkarāraṇyavāsinaḥ
8 gaṇān utsava saṃketān vyajayat puruṣarṣabha
sindhukūlāśritā ye ca grāmaṇeyā mahābalāḥ
9 śūdrābhīra gaṇāś caiva ye cāśritya sarasvatīm
vartayanti ca ye matsyair ye ca parvatavāsinaḥ
10 kṛtsnaṃ pañcanadaṃ caiva tathaivāparaparyaṭam
uttarajyotikaṃ caiva tathā vṛṇḍāṭakaṃ puram
dvārapālaṃ ca tarasā vaśe cakre mahādyutiḥ
11 ramaṭhān hārahūṇāṃś ca pratīcyāś caiva ye nṛpāḥ
tān sarvān sa vaśe cakre śāsanād eva pāṇḍavaḥ
12 tatrasthaḥ preṣayām āsa vāsudevāya cābhibhuḥ
sa cāsya daśabhī rājyaiḥ pratijagrāha śāsanam
13 tataḥ śākalam abhyetya madrāṇāṃ puṭabhedanam
mātulaṃ prītipūrveṇa śalyaṃ cakre vaśe balī
14 sa tasmin satkṛto rājñā satkārārho viśāṃ pate
ratnāni bhūrīṇy ādāya saṃpratasthe yudhāṃ patiḥ
15 tataḥ sāgarakukṣisthān mlecchān paramadāruṇān
pahlavān barbarāṃś caiva tān sarvān anayad vaśam
16 tato ratnāny upādāya vaśe kṛtvā ca pārthivān
nyavartata naraśreṣṭho nakulaś citramārgavit
17 karabhāṇāṃ sahasrāṇi kośaṃ tasya mahātmanaḥ
ūhur daśa mahārāja kṛcchrād iva mahādhanam
18 indraprasthagataṃ vīram abhyetya sa yudhiṣṭhiram
tato mādrī sutaḥ śrīmān dhanaṃ tasmai nyavedayat
19 evaṃ pratīcīṃ nakulo diśaṃ varuṇapālitām
vijigye vāsudevena nirjitāṃ bharatarṣabhaḥ
Sabha Parva in Sanskrit Book 2 Chapter 31
1 [व]
स गत्वा हास्तिनपुरं नकुलः समितिंजयः
भीष्मम आमन्त्रयाम आस धृतराष्ट्रं च पाण्डवः
2 परययुः परीतमनसॊ यज्ञं बरह्म पुरःसराः
संश्रुत्य धर्मराजस्य यज्ञं यज्ञविथस तथा
3 अन्ये च शतशस तुष्टैर मनॊभिर मनुजर्षभ
थरष्टुकामाः सभां चैव धर्मराजं च पाण्डवम
4 थिग्भ्यः सर्वे समापेतुः पार्दिवास तत्र भारत
समुपाथाय रत्नानि विविधानि महान्ति च
5 धृतराष्ट्रश च भीष्मश च विथुरश च महामतिः
थुर्यॊधन पुरॊगाश च भरातरः सर्व एव ते
6 सत्कृत्यामन्त्रिताः सर्वे आचार्य परमुखा नृपाः
गान्धारराजः सुबलः शकुनिश च महाबलः
7 अचलॊ वृषकश चैव कर्णश च रदिनां वरः
ऋतः शल्यॊ मथ्रराजॊ बाह्लिकश च महारदः
8 सॊमथत्तॊ ऽद कौरव्यॊ भूरिर भूरिश्रवाः शलः
अश्वत्दामा कृपॊ थरॊणः सैन्धवश च जयथ्रदः
9 यज्ञसेनः सपुत्रश च शाल्वश च वसुधाधिपः
पराग्ज्यॊतिषश च नृपतिर भगथत्तॊ महायशाः
10 सह सर्वैस तदा मलेच्छैः सागरानूपवासिभिः
पार्वतीयाश च राजानॊ राजा चैव बृहथ्बलः
11 पौण्ड्रकॊ वासुथेवश च वङ्गः कालिङ्गकस तदा आकर्षः कुन्तलश चैव वानवास्यान्ध्रकास तदा
12 थरविडाः सिंहलाश चैव राजा काश्मीरकस तदा
कुन्तिभॊजॊ महातेजाः सुह्मश च सुमहाबलः
13 बाह्लिकाश चापरे शूरा राजानः सर्व एव ते विराटः सह पुत्रैश च माचेल्लश च महारदः राजानॊ राजपुत्राश च नानाजनपथेश्वराः
14 शिशुपालॊ महावीर्यः सह पुत्रेण भारत
आगच्छत पाण्डवेयस्य यज्ञं संग्रामथुर्मथः
15 रामश चैवानिरुथ्धश च बभ्रुश च सहसा रणः
गथ परथ्युम्न साम्बाश च चारु थेष्णश च वीर्यवान
16 उल्मुकॊ निशठश चैव वीरः पराथ्युम्निर एव च
वृष्णयॊ निखिलेनान्ये समाजग्मुर महारदाः
17 एते चान्ये च बहवॊ राजानॊ मध्यथेशजाः आजग्मुः पाण्डुपुत्रस्य राजसूयं महाक्रतुम
18 थथुस तेषाम आवसदान धर्मराजस्य शासनात
बहु कक्ष्यान्वितान राजन थीर्घिका वृक्षशॊभितान
19 तदा धर्मात्मजस तेषां चक्रे पूजाम अनुत्तमाम
सत्कृताश च यदॊथ्थिष्टाञ जग्मुर आवसदान नृपाः
20 कैलासशिखरप्रख्यान मनॊज्ञान थरव्यभूषितान
सर्वतः संवृतान उच्चैः पराकारैः सुकृतैः सितैः
21 सुवर्णजालसंवीतान मणिकुट्टिम शॊभितान
सुखारॊहण सॊपानान महासनपरिच्छथान
22 सरग्थाम समवछन्नान उत्तमागुरु गन्धिनः
हंसांशु वर्णसथृशान आयॊजनसुथर्शनान
23 असंबाधान समथ्वारान युतान उच्चावचैर गुणैः
बहुधातुपिनथ्धाङ्गान हिमवच्छिखरान इव
24 विश्रान्तास ते ततॊ ऽपश्यन भूमिपा भूरिथक्षिणम
वृतं सथस्यैर बहुभिर धर्मराजं युधिष्ठिरम
25 तत सथॊ पार्दिवैः कीर्णं बराह्मणैश च महात्मभिः
भराजते सम तथा राजन नाकपृष्ठम इवामरैः
Book 2: Chapter 31
Kisari Mohan Ganguli, tr.
[1883-1896]
Sabha Parva English transliteration Book 2 Chapter 31
1 [v]
1 sa gatvā hāstinapuraṃ nakulaḥ samitiṃjayaḥ
bhīṣmam āmantrayām āsa dhṛtarāṣṭraṃ ca pāṇḍavaḥ
2 prayayuḥ prītamanaso yajñaṃ brahma puraḥsarāḥ
saṃśrutya dharmarājasya yajñaṃ yajñavidas tadā
3 anye ca śataśas tuṣṭair manobhir manujarṣabha
draṣṭukāmāḥ sabhāṃ caiva dharmarājaṃ ca pāṇḍavam
4 digbhyaḥ sarve samāpetuḥ pārthivās tatra bhārata
samupādāya ratnāni vividhāni mahānti ca
5 dhṛtarāṣṭraś ca bhīṣmaś ca viduraś ca mahāmatiḥ
duryodhana purogāś ca bhrātaraḥ sarva eva te
6 satkṛtyāmantritāḥ sarve ācārya pramukhā nṛpāḥ
gāndhārarājaḥ subalaḥ śakuniś ca mahābalaḥ
7 acalo vṛṣakaś caiva karṇaś ca rathināṃ varaḥ
ṛtaḥ śalyo madrarājo bāhlikaś ca mahārathaḥ
8 somadatto 'tha kauravyo bhūrir bhūriśravāḥ śalaḥ
aśvatthāmā kṛpo droṇaḥ saindhavaś ca jayadrathaḥ
9 yajñasenaḥ saputraś ca śālvaś ca vasudhādhipaḥ
prāgjyotiṣaś ca nṛpatir bhagadatto mahāyaśāḥ
10 saha sarvais tathā mlecchaiḥ sāgarānūpavāsibhiḥ
pārvatīyāś ca rājāno rājā caiva bṛhadbalaḥ
11 pauṇḍrako vāsudevaś ca vaṅgaḥ kāliṅgakas tathā
ākarṣaḥ kuntalaś caiva vānavāsyāndhrakās tathā
12 draviḍāḥ siṃhalāś caiva rājā kāśmīrakas tathā
kuntibhojo mahātejāḥ suhmaś ca sumahābalaḥ
13 bāhlikāś cāpare śūrā rājānaḥ sarva eva te
virāṭaḥ saha putraiś ca mācellaś ca mahārathaḥ
rājāno rājaputrāś ca nānājanapadeśvarāḥ
14 śiśupālo mahāvīryaḥ saha putreṇa bhārata
āgacchat pāṇḍaveyasya yajñaṃ saṃgrāmadurmadaḥ
15 rāmaś caivāniruddhaś ca babhruś ca sahasā raṇaḥ
gada pradyumna sāmbāś ca cāru deṣṇaś ca vīryavān
16 ulmuko niśaṭhaś caiva vīraḥ prādyumnir eva ca
vṛṣṇayo nikhilenānye samājagmur mahārathāḥ
17 ete cānye ca bahavo rājāno madhyadeśajāḥ
ājagmuḥ pāṇḍuputrasya rājasūyaṃ mahākratum
18 dadus teṣām āvasathān dharmarājasya śāsanāt
bahu kakṣyānvitān rājan dīrghikā vṛkṣaśobhitān
19 tathā dharmātmajas teṣāṃ cakre pūjām anuttamām
satkṛtāś ca yathoddiṣṭāñ jagmur āvasathān nṛpāḥ
20 kailāsaśikharaprakhyān manojñān dravyabhūṣitān
sarvataḥ saṃvṛtān uccaiḥ prākāraiḥ sukṛtaiḥ sitaiḥ
21 suvarṇajālasaṃvītān maṇikuṭṭima śobhitān
sukhārohaṇa sopānān mahāsanaparicchadān
22 sragdāma samavachannān uttamāguru gandhinaḥ
haṃsāṃśu varṇasadṛśān āyojanasudarśanān
23 asaṃbādhān samadvārān yutān uccāvacair guṇaiḥ
bahudhātupinaddhāṅgān himavacchikharān iva
24 viśrāntās te tato 'paśyan bhūmipā bhūridakṣiṇam
vṛtaṃ sadasyair bahubhir dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram
25 tat sado pārthivaiḥ kīrṇaṃ brāhmaṇaiś ca mahātmabhiḥ
bhrājate sma tadā rājan nākapṛṣṭham ivāmaraiḥ
See also
Reference
Back to Sabha Parva, Mahabharata
Back to Books on Jat History
Back to Resources
